Hỏi:
Cha xứ của con đă qui định rằng ai tới nhà thờ sau bài Tin Mừng, th́
không được phép Rước lễ trong Thánh lễ ấy. Theo cha xứ, lư do là
rằng Chúa Giêsu là "Ngôi Lời đă trở nên người phàm”. V́ vậy, chúng
ta phải nhận biết Chúa Giêsu trong Lời trước khi chúng ta nhận ra
Chúa trong Hiệp Lễ. Một linh mục khác, là giáo sư phụng vụ, lại có ư
kiến khác. Ngài nói rằng các người đến trễ trong Thánh Lễ với một lư
do chính đáng (ví dụ, một ách tắc giao thông, chăm sóc con ốm, …) sẽ
không bị khước từ Rước Lễ. Xin cha giúp làm sáng tỏ vấn đề này. - B.
E., Kuala Lumpur, Malaysia
Đáp: Giống như hầu hết các linh mục, tôi miễn cưỡng để đưa
ra một câu trả lời thẳng cho các câu hỏi như thế, bởi v́, trong một
cách nào đó, chúng là hoàn cảnh khó xử.
Đúng là trước Công Đồng chung Vatican II, một số sách giáo khoa thần
học luân lư đưa ra thời điểm trước phần dâng lễ vật làm ranh giới,
trong việc quyết định liệu một người chu toàn luật buộc về tham dự
thánh lễ Chúa Nhật hay không. Nhưng sau cuộc cải tổ phụng vụ, với sự
nhấn mạnh vào sự thống nhất chung của Thánh lễ, các nhà thần học
hiện đại né tránh sự chính xác như thế.
Thánh Lễ bắt đầu với việc rước vào nhà thờ và kết thúc sau phần giải
tán sau cùng, và chúng ta tham dự thánh lễ từ đầu tới cuối. Mỗi phần
của Thánh Lễ liên quan và bổ sung cho các phần khác trong một hành
động duy nhất của sự thờ phượng, mặc dù một số phần, chẳng hạn như
việc truyền phép, là cốt yếu, trong khi các phần khác là đơn thuần
quan trọng.
Nói rằng có một thời điểm cụ thể, để trước đó hoặc sau đó chúng ta
là hoặc “ở ngoài Thánh lễ” hoặc "an toàn trong Thánh lễ", có thể là
đưa ra một sứ điệp sai lầm và gợi ư rằng, về lâu dài, một số phần
của Thánh Lễ là thực sự không quan trọng. Nó cũng có thể cung cấp
cho một số giáo hữu ít nhiệt thành một thước đo cho việc đến tham dự
Thánh lễ một cách chậm trễ.
Rất có thể rằng một số tín hữu có thể bắt đầu nh́n thấy việc đọc bài
Tin Mừng là thời điểm ranh giới, nên cảm thấy thoải mái khi vào nhà
thờ cho kịp bài đọc 2, và như thế bảo đảm rằng Thánh Lễ là "hợp lệ".
Mặc dù tôi không muốn gây nguy hiểm bằng cách nói ra một thời điểm
ranh giới chính xác, chắc chắn một người nào đến sau khi Truyền phép
là đă không tham dự Thánh lễ ấy, cho nên không rước lễ, và nếu đó là
một ngày Chúa Nhật, th́ phải tham dự một Thánh lễ khác.
Đến đúng giờ không chỉ là một vấn đề về bổn phận, mà c̣n là t́nh yêu
và sự tôn trọng đối với Chúa chúng ta, Đấng qui tụ chúng ta để chia
sẻ hồng ân của Ngài, và Đấng có ơn ban đề thông chuyển cho chúng ta
trong mỗi phần Thánh lễ.
Đó cũng là một dấu hiệu tôn trọng đối với cộng đoàn, mà cùng với họ
chúng ta thờ phượng và họ trân trọng sự có mặt của chúng ta, và sự
đóng góp của lời nguyện của chúng ta trong mỗi thời khắc. Phụng vụ
là cốt yếu sự thờ tự của nhiệm thể Chúa Kitô, là Giáo Hội. Mỗi cộng
đoàn được mời gọi đại diện và biểu lộ toàn nhiệm thể, nhưng điều này
khó có thể xảy ra nếu cộng đoàn chỉ tạo số lượng nhỏ tản mác sau khi
Thánh lễ bắt đầu.
Do đó các người đến trễ lễ phải thành thật tự hỏi, tại sao? Nếu họ
đến trễ v́ một số lư do chính đáng hoặc sự kiện bất khả kháng, chẳng
hạn như ách tắc giao thông do một tai nạn, họ đă hành động theo
lương tâm tốt và không có nghĩa vụ phải tham dự một Thánh lễ khác
sau đó (mặc dù họ nên tham dự Thánh lễ khác, do họ đă đến quá trễ,
nếu có thể được).
Tương tự như vậy đối với nhiều người lớn tuổi, thậm chí việc đi được
đến nhà thờ là một cuộc phiêu lưu, và người ta không được làm nặng
gánh lương tâm của họ bằng cách tính phút t́nh giây.
Nếu người nào đến trễ do sơ suất đáng khiển trách, và đặc biệt là
nếu họ làm như vậy thường xuyên, họ cần phải nghiêm túc suy nghĩ về
thái độ của họ, sửa đổi cách sống của họ, và nếu cần thiết nên đến
với Bí Tích Ḥa Giải.
Tùy vào cách họ đến trễ như thế nào, họ cần tôn trọng ngày của Chúa
bằng cách tham dự một Thánh lễ khác, hoặc, nếu không thể được, ít
nhất họ ở lại trong nhà thờ sau Thánh Lễ, và dành một ít thời gian
để cầu nguyện và suy niệm về các bài đọc của ngày hôm đó.
Đúng là người ta có thể rước lễ ngoài Thánh Lễ, v́ vậy Thánh Lễ
không phải là một điều kiện tiên quyết cho việc Rước Lễ. Tuy nhiên,
điều này sẽ không biện minh cho việc đến đúng giờ để rước lễ trong
Thánh lễ ngày thường, v́ tất cả các nghi thức cho việc Rước Lễ ngoài
Thánh Lễ bao gồm phần Phụng Vụ Lời Chúa, và người ta phải tham dự
toàn bộ nghi thức này.
Nguyễn Trọng Đa chuyển ngữ, Zenit
